WSPÓLNE PROPOZYCJE CZTERECH ORGANIZACJI

03/10/2005

FUNDACJA UNIWERSYTECKICH PORADNI PRAWNYCH (FUPP)
HELSIŃSKA FUNDACJA PRAW CZŁOWIEKA (HFPC)
POLSKIE STOWARZYSZENIE EDUKACJI PRAWNEJ (PSEP)
ZWIĄZEK BIUR PORAD OBYWATELSKICH (ZBPO)


Warszawa, 6 pa�dziernika 2004 r.


DOSTĘP DO INFORMACJI, PORADNICTWA OBYWATELSKIEGO
I PRAWNEGO ORAZ POMOCY PRAWNEJ
- PROPONOWANE ROZWIĄZANIA

W rozumieniu niniejszego stanowiska poradnictwo obywatelskie oznacza pomoc obywatelom poprzez poszerzanie ich wiedzy o przysługujących im prawach, proce-durach ich dochodzenia i konsekwencjach podejmowanych działań. Poradnictwo prawne oznacza udzielanie "pomocy pozasądowej". Pomoc prawna oznacza udzielanie pomocy w sprawach przed sądem.

Zważywszy na:
- obowiązek państwa informowania obywateli o przysługujących im uprawnieniach oraz procedurach ich dochodzenia;
- obowiązek państwa zapewnienia osobom ubogim dostępu do poradnictwa prawne-go i pomocy prawnej;
- społeczną potrzebę stworzenia systemowych rozwiązań dostępu do informacji, do poradnictwa i pomocy prawnej;
wziąwszy pod uwagę:
- istnienie bogatych do�wiadczeń różnych instytucji publicznych i organizacji poza-rządowych;
- brak koordynacji działań wielu podmiotów, a często powielanie działań podobnych;
- brak systemowego podej�cia do problematyki informacji, poradnictwa i pomocy prawnej
Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej oraz Związek Biur Po-rad Obywatelskich proponują:


- podjęcie wspólnych prac przez przedstawicieli centralnej i lokalnej władzy pań-stwowej, Rzecznika Praw Obywatelskich, korporacje prawnicze, organizacje poza-rządowe i inne zainteresowane podmioty;
- stworzenie grupy roboczej do opracowania założeń reformy systemu dostępu do informacji prawnej, poradnictwa obywatelskiego i prawnego oraz pomocy praw-nej;
- opracowanie zasad współpracy różnych podmiotów tak, by ich działania uzupeł-niały się.

I. Postulaty co do systemu informacji prawnej:

a) Organy państwa
· Przyjęcie odpowiedzialno�ci za opracowywanie podstawowych materiałów informa-cyjnych dla obywateli (napisanych zrozumiałym, przejrzystym językiem), ułatwia-jących obywatelom korzystanie z przysługujących im praw i wyja�niających obo-wiązujące procedury (poradniki, ulotki, plakaty, wzory pism/wniosków itp.).
· Centralne koordynowanie działalno�ci informacyjnej państwa tak, by nie dublować powstających materiałów - powinny to być jednolite informacje dla całej Polski. Zalecane byłoby powołanie odpowiedniej "komórki ds. informacji prawnej" (na przykład w Ministerstwie Sprawiedliwo�ci), która koordynowałaby powstawanie materiałów, ich aktualizację, druk oraz dystrybucję.
· Korzystanie przez organy administracji państwowej przy wypełnianiu ww. zadań z istniejącego już bogatego dorobku m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich, różnych instytucji publicznych i wielu organizacji pozarządowych; współpraca z organiza-cjami pozarządowymi zajmującymi się informacją prawną, a także rozważenie zle-cania wykonania ww. zadań do�wiadczonym organizacjom.
· Stworzenie "banku informacji" - umieszczenie wszystkich materiałów informacyj-nych, opracowywanych i zbieranych przez wspomnianą "komórkę ds. informacji prawnej", na stronie internetowej (w wersji do samodzielnego wydrukowania). Strona powinna odsyłać także do innych stron internetowych zawierających mate-riały informacyjne, np. Biura RPO, wybranych organizacji pozarządowych. Odsyła-cze (linki) do "banku informacji" powinny znajdować się również na stronach wszystkich urzędów i instytucji państwowych. Należałoby także zapewnić odpo-wiednią kampanię informacyjną o istnieniu takiej strony.
· Wyodrębnienie �rodków w budżecie państwa (np. Ministerstwa Sprawiedliwo�ci) na działalno�ć "komórki ds. informacji prawnej"; na powstawanie materiałów i szkolenie osób zajmujących się opracowywaniem materiałów i udzielaniem infor-macji.

b) Korporacje prawnicze
· Opracowanie przez korporacje prawnicze (adwokatów, radców prawnych, notariu-szy) koncepcji polityki informacyjnej korporacji.
· Opracowywanie przez korporacje prawnicze materiałów informacyjnych dla oby-wateli, m.in. o usługach i ich dostępno�ci, przykładowych cenach, standardach pracy prawnika, etyce zawodowej, odpowiedzialno�ci dyscyplinarnej, obowiązko-wym ubezpieczeniu od odpowiedzialno�ci cywilnej itp.
· Współpraca korporacji prawniczych z "komórką ds. informacji prawnej".

c) Organizacje pozarządowe
· Współpraca organizacji pozarządowych z "komórką ds. informacji prawnej".
· Kontynuowanie działalno�ci informacyjnej, zwłaszcza wyspecjalizowanej i dla grup społecznie zmarginalizowanych.
· Współpraca z urzędami powiatowymi oraz gminnymi i ewentualne przejmowanie od nich w formie zadań zleconych (wzorem dotychczasowej praktyki w niektórych miejscach w kraju) prowadzenia zadań z zakresu informacji prawnej i obywatel-skiej.

II. Postulaty co do systemu poradnictwa prawnego i obywatelskiego:

a) Organy państwa
· Podjęcie prac nad stworzeniem systemu dostępu do informacji prawnej, porad-nictwa prawnego i obywatelskiego.
· Umożliwienie dostępu do poradnictwa obywatelskiego i prawnego osobom ubogim docelowo w każdym powiecie (na przykład powołanie "centrów poradnictwa praw-nego" dla ubogich na bazie istniejących obecnie Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie i Powiatowych Rzeczników Konsumentów bąd� zlecanie tych zadań wy-specjalizowanym organizacjom).

b) Korporacje prawnicze
· Wkomponowanie elementu kształcenia postaw prawników pro publico bono w system szkolenia aplikacyjnego, np. poprzez odbywanie czę�ci szkolenia przez aplikantów w "centrach poradnictwa prawnego", w Biurach Porad Obywatelskich, Uniwersyteckich Poradniach Prawnych i innych organizacjach pozarządowych udzielających porad obywatelskich i prawnych.

c) Wydziały prawa
· Zaliczanie studentom wydziałów prawa jako praktyk pracy wolontariackiej w orga-nizacjach zajmujących się poradnictwem prawnym i obywatelskim.

d) Organizacje pozarządowe
· Nawiązywanie współpracy z samorządami lokalnymi i podejmowanie na ich zlece-nie zadań z zakresu poradnictwa prawnego i obywatelskiego.
· Dbało�ć o wysokie standardy poradnictwa prawnego i obywatelskiego .

e) Standardy minimum i materiały szkoleniowe
· Opracowanie "standardów minimalnych" udzielania informacji prawnej, poradnic-twa obywatelskiego i prawnego - tak, by w całej Polsce informacja była uzyskiwa-na na tym samym poziomie (tematyka porad, ewentualne ograniczenia, ochrona danych osobowych, minimalne warunki, jakie spełniać musi biuro organizacji itp.).
· Dążenie do odpowiedniego przygotowania osób zajmujących się informacją praw-ną, poradnictwem obywatelskim i prawnym. Opracowywanie materiałów szkole-niowych i przeprowadzanie szkoleń - w zakresie tre�ci porad, ale także pracy z klientem, komunikacji z klientem, języka udzielanej porady itp.
· Opracowywanie i aktualizacja materiałów metodologicznych oraz zestandaryzowa-nych materiałów informacyjnych dla doradców - by szybko i rzetelnie mogli udzielać porad.

III. Postulaty co do systemu pomocy prawnej

a) Organy państwa
· Rozważenie połączenia w jeden system, bąd� �cisłego współdziałania, instytucji zajmujących się �wiadczeniem poradnictwa prawnego i pomocy prawnej. Wspo-mniane wyżej "centra poradnictwa prawnego" mogłyby zajmować się także admi-nistrowaniem pomocy prawnej z urzędu dla osób bez �rodków (sprawdzenie sytu-acji majątkowej; wnioskowanie do sądu o przyznanie pomocy etc.).
· Opracowanie ustawy o pomocy prawnej, która zebrałaby w jednym akcie najważ-niejsze zagadnienia związane z dostępem do pomocy prawnej i była zgodna ze standardami wypracowanymi przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Stras-burgu oraz rekomendacjami Rady Europy. Akt taki winien także uwzględniać spe-cyfikę pracy uniwersyteckich poradni prawnych.
· Opracowanie przejrzystych kryteriów przyznawania pomocy prawnej, w tym kwe-stionariusza zamożno�ci.
· Rozważenie możliwo�ci utworzenia niezależnej instytucji zajmującej się proble-matyką dostępu do pomocy prawnej i administrowaniem systemem - Rady ds. Pomocy Prawnej.
· Stworzenie odrębnego funduszu na opłacaną przez państwo pomoc prawną.
· Rozważenie wprowadzenia alternatywnych dla systemu pomocy prawnej z urzędu rozwiązań - np. biur i korpusu obrońców publicznych, kontraktowania usług praw-niczych.

b) Korporacje prawnicze
· Wkomponowanie elementu kształcenia postaw prawników pro publico bono w system szkolenia aplikacyjnego poprzez angażowanie aplikantów w bezpłatne re-prezentowanie klientów.
· Aktywny udział w pracach nad reformą systemu dostępu do pomocy prawnej.

c) Organizacje pozarządowe
· Ustalenie zasad współpracy z korporacjami prawniczymi dotyczących, między in-nymi, współpracy organizacji pozarządowych z aplikantami.
· Aktywne włączanie się organizacji pozarządowych w prace nad ustawą o pomocy prawnej - poprzez, między innymi, dzielenie się swoimi do�wiadczeniami w zakre-sie udzielania informacji prawnej oraz poradnictwa prawnego i obywatelskiego.

Utworzony przez: Izabela Parczewska, modyfikacja: śro 14 wrz 2005 09:18:02 CEST

Wydrukuj Powrót na górę serwisu +

Mapa Serwisu
Wersja polska English version